Դեպի Խոր վիրապ


Չորեքշաբթի օրը գնացել ենք Խոր Վիրապ և Դվին հնավայր։

Սկզբում գնացինք Խոր Վիրապ: Մենք հաշվեցինք դեպի Խոր վիրապ տանող աստիճանները, որոնք 90 հատ էին: 90-ը երկնիշ զույգ թիվ է, բաղադրյալ թիվ է:

Վանքում երգեցինք Կոմիտասի «Մանուկների  աղոթքը», որից հետո մտանք Խոր Վիրապի փոսը, որտեղ բանտարկված է եղել  Գրիգոր Լուսավորիչը:

Երբ ես մտա այդ փոսը սկզբում իմ գլուխը մի-քիչ պտտվեց, քանի որ  այդ փոսը պորն էր ու մեծ:

Վիրապն ունի մոտ 4.5 մ տրամագիծ և 6.5 մ խորություն։ 

Դրանից հետո մաթեմատիկայի բացօթյա բանավոր դասի մասնակցեցինք և գնացինք Դվինի հնավայր: 

Շինությունների տարեթվերը ուսումնասիրելիս ուսումնասիերել ենք Հռոմեկան թվերը.

Խոր Վրապի կառուցման սկիզբը եղել է 642 թ. (օրիգինալը):

Continue reading “Դեպի Խոր վիրապ” →

Խոր Վրապի կառուցման սկիզբը եղել է 642 թ. (օրիգինալը):

Կառուցման ավարտ 17-րդ դար:
Խնդիր 2.
642 թվականին Ներսես Գ կաթողիկոսը սրբազան վիրապի վրա կանգնեցրել է մի մատուռ: Ո՞ր դարում է կառուցվել մատուռը: Քանի՞ դար առաջ է այն կառուցվել: Քանի՞ տարի է անցել նրա կառուցումից:

642 – 7-րդ դար

2024 – 642 = 1382

14 դար = 1300 տարի

պատ․՝ 1300 տարի առաջ

Խնդիր 3.

1662 թվականին կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին: Ո՞ր դարում է կառուցվել եկեղեցին: Քանի՞ դար առաջ է այն կառուցվել: Քանի՞ տարի է անցել նրա կառուցումից:

Կառուցվել է 17-րդ դարում

2024 – 1662 = 362

4-դար աառաջ

300 – տարի առաջ

Խնդիր 4.

1669 թվականին սկսվել են վիրապից հողահանության աշխատանքները և դրա վրա 14-րդ դարում կառուցված մատուռի փոխարեն Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու կառուցումը։ Քանի՞ տասնյակ առաջ են այդ աշխատանքները սկսվել:

2024 – 1300 = 724

72 տասնյակ առաջ են կառուցել։

Խնդիր 5

Խոր Վիրապն ունի մոտ 18/4000 կիլոմետր տրամագիծ և 26/4000 կիլոմետր խորություն։ Այն արտաքուստ գոտևորված է կրաքարե սալերով, ունի արձանագրություններ, բարձրաքանդակներ։

Քանի՞ մետր տրամագիծ ունի Խոր Վիրապը: Քանի՞ մետր խորություն ունի Խոր Վիրապը:

18/4000 = 9/2000 x 1000 = 9000/2000 = 9/2 մ

26/4000 = 13/2000 x 1000 = 13000/2000 = 13/2 մ

Խնդիր 6

1703 թվականին ավարտին է հասցվել կենտրոնական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնովին վերակառուցումը։

Ո՞ր դարում է դա տեղի ունեցել: Քանի՞ դար առաջ է այն վերակառուցվել: Քանի՞ տարի է անցել նրա վերակառուցումից:

18-րդ դրում

21-18=3

2024 – 1703 = 1321

1321 տարի առաջ

Խնդիր 7

Երևանից մինչև Խոր Վիրապ հասնելու համար անհրաժեշտ էր 40 րոպե ժամանակ: Անհրաժեշտ ժամանակը 1 ժամի ո՞ր մասն է կազմում:

2/3

Խնդիր 8.

Երևանից խոր Վիրապ եղած հեռավորությունը 46 կիլոմետր է:

ա. Հեռավորությունը արտահայտել մետրերով:

46.000

բ. Հեռավորությունը արտահայտել դեցիմետրերով:

460.000

Առաջադրանք 9. Կրկնել երկարության չափման միավորները:

Խնդիր 10.

Երանից խոր Վիրապ եղած հեռավորությունը 46 կիլոմետր է: Երանից խոր Վիրապ հասնելու համար մենք ծախսեցինք 40 րոպե: Գտնել երթուղին շարժման միջին արագությունը, եթե ճանապարհին չենք կատարել որևէ կանգառներ/ժամանակի մեջ չենք հաշվել խցանումները/:
69․69կմ/ժ

Թվական

228. Տրված բառակապակցություններից ամեն մեկի իմաստն արտահայտի՛ր մեկ բառով: Ի՞նչ է ցույց տալիս -սուն ածանցը:

            Երեք տասնյակ – երեսուն, չորս տասնյակ – քառասուն, հինգ տասնյակ – հիսուն, վեց տասնյակ – վաթսուն, յոթ տասնյակ – յոթանասուն,    ութ տասնյակ- ութսուն, ինը տասնյակ -ինխսուն:

229. Զննի՛ր տրված բառաշարքերը և փորձի՛ր պարզել, թե բաղադրյալ թվականներից որո՞նք կից (միասին) գրություն ունեն, և որո՞նք՝ հարադիր (աոանձին):

            Ա. Տասնյոթ, քսաներեք, երեսունմեկ, քառասունվեց, հիսունչորս, վաթսունինը,             յոթանասունհինգ, ութսուներկու, իննսունինը:
            Բ. Հարյուր մեկ, երկու հարյուր քսանվեց, հինգ հազար վեց հարյուր երեսունյոթ, չորս միլիարդ ինը միլիոն յոթ հարյուր հազար վեց հարյուր յոթանասունյոթ և այլն:

Թվերըգրվում են կպած մինչև իննսունինը։

230. Տրված թվականները գրի՛ր բառերով:

            65 – վաթսունհինգ , 48 – քառասունութ, 107 – հարյուր յոթ, 93 – իննսուներեք, 6087 – վեց հազար ութսունյոթ, 4321 – չորս հազար երեք հարյուր քսանմեկ , 786 – յոթ հարյուր ութսունվեց

231. Պարզի՛ր, թե ինչպե՞ս է գրվում ինը:
— Ինն անգամ վաթսո՞ւն,- կրկնեց նա:
            Ինը տարի է՝ ընկերություն ենք անում:
            Ինը քսանից տասնմեկով է փոքր:
            Երկուսին գումարած ութ՝ ինը կլինի՞:
            Ինն ես ասում, բայց երկուսին գումարած ութ՝ տասը կլինի:
            Ինն ինչի՞ց է մեծ:
            Իննսուն տարի՞ է տևել այդ պատերազմը, թե՞ հարյուր:
            Տատս իննսունմեկ տարեկան է:
Եթե մյուս բառի առաջին տառը ձայնավոր է ուրեմն ինը գրվում է երկու ն-յով իսկ եթե բաղաձայն է գրնոմ է մի ն – յով

232. Առաջին երկու զույգ նախադասությունները համեմատի՛ր և տարբերությունները գտի՛ր: Մյուս նախադասությունների համապատասխան զույգերը գրի՛ր:

ա) Փոքրիկ իշխանն ապրում էր վեց հարյուր տասնչորսերորդ մոլորակում: – Փոքրիկ իշխանն ապրում էր համար վեց հարյուր տասնչորս մոլորակում:
բ) Տղան համար հարյուր վաթսունմեկ դպրոցն էր ավարտել: – Տղան հարյուր վաթսունմեկերորդ դպրոցն էր ավարտել:
գ) Իմ անունը մատյանում քսաներկուերորդն է:-Իմ անունը մատյանում համար քսաներկուսն է:
դ) Առաջնորդը համար վեց հրամանով անծանոթներին ժպտալն արգելեց:-Առաջնորդը վեցերորդ հրամանով անծանոթներին ժպտալն արգելեց:
ե) Գրքի երեք հարյուր քսանմեկերորդ խնդիրն եմ լուծում:-Գրքի համար երեք հարյուր քսանմեկ խնդիրն եմ լուծում:
զ) Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի փողոցի համար երկու տանը:-Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի փողոցի երկրորդ տանը:

Ա խմբում թվին ավելացել է երորդ ածանցը, իսկ Բ խմբում ոչ:

233. Փակագծում տրված թվականներն այնպես գրի՛ր, որ պատասխանեն ոչ թե քանի՞, այլ ո՞ր կամ ո՞րերորդ հարցին (ո՞ր ածանցով դարձրիր):
Օրինակ՝

(Հինգ) տարի է՝ դպրոց եմ գալիս: – Հինգերորդ տարին է՝ դպրոց եմ գալիս:

(Տասն) օր է, որ բակ չեմ իջել:-Տասներորդ օրն է, որ բակ չեմ իջել:

(Երեք) դասարանցի քույրիկս երկու տարով փոքր է ինձնից:-Երրորդ դասարանցի քույրիկս երկու տարով փոքր է ինձնից:

Երկիր թռչող յուրաքանչյուր (երկու) նավն ինձ հյուրեր է բերում:-Երկիր թռչող յուրաքանչյուր երկրորդ նավը ինջ հյուրեր է բերում:

Խաղի (երեսունհինգ) րոպեում եղբայրս գոլ խփեց:-Խաղի երեսունհինգերորդ րոպեում եղբայրս գոլ խփեց:

Մեկից սկսած յուրաքանչյուր (տասներկու) թիվն առանց մնացորդի կբաժանվի տասներկուսի:-Մեկից սկսած յուրաքանչյուր տասներկուերորդ թիվն առանց մնացորդի բաժանվում է տասներկուսի:

Յուրաքանչյուր (չորս) ամսվա (քսանութ) օրը նվիրում էր աշխատանքային սեղանն ու պահարանը կարգի բերելուն:-Յուրաքանչյուր չորորդ ամսվա քսանութերորդ օրը նվիրում էր աշխատանքային սեղանն ու պահարանը կարգի բերելուն:

Կյանքի (ութսուներկու) տարում որոշեց հեծանիվ քշել:-Կյանքի ութսուներկուերորդ տարում որոշեց հեծանիվ քշել:

Արդեն (տասնվեց) դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում:-Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայնում:

Իմ (մեկ) գործը քեզ սիրով օգնելն Է:-Իմ առաջին գործը քեզ սիրով օգնելն է:

Անրի Վեռնոյ. կինոռեժիսոր

«Քառասուն տարի կինոյում… Սա մի հրաշալի ճամփորդություն էր, եւ ես շնորհակալ եմ բոլոր այն մարդկանց, ում հետ աշխատելով՝ սա դարձավ նաեւ հաջողություն»

Ով է նա

Ծնված լինելով 1920թ. Թուրքիայում, Աշոտ Մալաքյան անվամբ՝ Անրի Վեռնոյը ֆրանսիացի հռչակավոր կինոռեժիսոր էր, ով առաջադրվել է Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկե արմավենի» եւ կինոարվեստի ամերիկյան ակադեմիայի Օսկար մրցանակներին եւ պարգեւատրվել է վերջինիս ֆրանսիական համարժեքով՝ «Սեզար» մրցանակով իր ամբողջ կյանքի ընթացքում կինոյում ունեցած ներդրման համար։

Վեռնոյն աշխատել է իր օրերի լավագույն դերասաններից շատերի հետ, ներառյալ՝ Էնթոնի Քուինը, Յուլ Բրիները, Հենրի Ֆոնդան, Ժան Գաբենը եւ Շառլ Բրոնսոնը։ Կինոկարիերան ավարտել է «Մայրիկ» եւ «588 Պարադի փողոց» ֆիլմերով, որոնցում խաղացել է աշխարահռչակ Օմար Շարիֆը։ Դրանք երկուսն էլ անդրադարձ են դեպի իր մանկության տարիները, իսկ «Մայրիկը» համարվում է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ լիամետրաժ ֆիլմերից լավագույնն աշխարհում։

Հետաքրքիր փաստ

Թուրքիայում Վեռնոյի ծննդավայրի անունը Ռոդոսթո էր, որն ընկած էր Թուրքիայի եվրոպական հատվածում։ Իր ծնողների փախուստից հետո արդեն, երբ հիմնվում է Թուրքիայի Հանրապետությունը, քաղաքը վերանվանվում է Թեքիրդաղ։

Բայի ժամանակները

262. Կետերի փոխարեն գրի՛ր ժամանակ ցույց տվող շատ դարեր առաջ, հիմա, վերջերս, գալիք դարում բառերից ու բառակապակցություններից մեկը:

            Աշխարհում կան երկրներ, որոնց բնակիչները (երկու միլիոն մարդ) հիմա խմելու մաքուր ջրից չեն օգտվում:
            Հիմալայներում վերջերս հայտնաբերվել է քարե դարին բնորոշ քարանձավային           մարդկանց զարգացում ունեցող անհայտ մի ցեղ:
            Գիտնականներն ասում են, որ գալիք դարում երկրի վրա կլիմայական զգալի   փոփոխություններ են լինելու:
             շատ դարեր առաջ, աշխարհում մի հետաքրքիր արվեստագետ էր ապրում:

263. Գրի՛ր, թե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ գործողությունը ե՞րբ է կատարվում, և ընդգծի՛ր այն բառը, որ հուշեց:

            Օրինակ՝
Պատմություն եմ գրում ձկների մասին: — Հիմա:

                       Դելֆինների մասին ամեն ինչ ուզում եմ իմանալ:-Հիմա։   
         Նրանց մասին նոր գիրք է հրատարակվելու:-Շուտով։ 
          Դելֆինների կանչերը կուսումնասիրեմ ու ամեն ինչ կհասկանամ:-Շուտով։  

          Այդ դելֆինը մի տղայի հետ իսկական ընկերություն էր անում:-Առաջ։ 

           Այդ գիտնականը զբաղվում է ծովային փոքրիկ, բայց մոլեգին մի ձկնիկի՝

         «ծովային սատանայի»  ուսումնասիրությամբ:

264. Պարզի՛ր, թե տրված բառախմբերն ի՞նչ սկզբունքով են կազմված:

            Ա. Շողում է, գտնում եք, վազում եմ, բերում եք, քշում է, կանչում եք, հիշում ենք,             գտնում են: – հիմա
            Բ. Շողում էր, գտել եք, վազեց, բերեցիր, քշում էի, կանչել եք, հիշեցինք, գտանք: — անցյալ
            Գ. Շողալու է, գտնելու եք, վազեմ, կբերես, քշելու եմ, կկանչեք, պիտի հիշենք,     գտնեն: – ապագա

265. Նախադասությունը լրացրո՛ւ:

            Բայն ունի երեք ժամանակ՝ Անցյալ, ներկա և ապագա:

Անցածի ամրապնդում

336. Նախադասությունը գրի՛ր առանց այն բառերի կամ բառակապակցությունների, որոնք պատասխանում են փակագծում տրված հարցին:

            Մի հարուստ մարդ իր փոքրիկ խանութում արդար մեղր էր ծախում: (ինչպիսի՞,   ո՞ր)
            Փաթեթում բամբուկե փորագրված գավազան էր, փոքրիկ, ասեղնագործ թասակ   և սև ու դեղին թիկնոց, որի լայն օձիքի վրա ապշեցուցիչ գեղեցիկ նախշեր էին   գործված: (ինչպիսի՞, ո՞ր)
            Մեզնից ոչ հեռու կանգնած մատղաշ ծառը կորացել էր, իսկ նրա կատարից հաստ օղակով կախված լիանայի վրա մի թռչուն էր թառել: (որտե՞ղ)
            Բեռնատարները նշանակված ժամից մեկուկես ժամ շուտ եկան: (ե՞րբ)
            Մի րոպե լիանայի վրա նստած մնալուց հետո թռչունը ցած թռավ ու առաջ շարժվեց տարօրինակ, մեծ ցատկերով, անհետացավ քարերի մեջ: (ե՞րբ, որտե՞ղ)
            Այդ ընթացքում ծառի գագաթը բարձրացած որսորդը երկար պարաններով  երկու մեծ պարկ իջեցրեց, որոնց մեջ չղջիկներն էին: (ե՞րբ. որտե՞ղ)
            Առավոտ ծեգին հավաքեցինք մեր հանդերձանքը և ճամփա ընկանք: (ե՞րբ, ի՞նչը)

337. Նախադասության ընդգծված բառերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ հարցի է պատասխանում: Կետադրությանն ուշադրություն դարձրո՛ւ և փորձիր բացատրե:

            Սուրդ կամ վահանդ նվիրիր տղային:
            Ամեն առավոտ անձամբ կերակրում էր իր թռչուններին և շներին:
            Քամին ու ալիքը ընկերներ են:
            Հենց ցանկապատի մոտ կանգնած էր մի վիթխարի վրան, որտեղից լսվում էր  անպատմելի աղմուկ՝ վնգստոց, կաղկանձ, ծղրտոց, փնթփնթոց, խռխռոց ու   ճիչեր:
            Մայրս, քույրս, Սոֆին, Ջեկին ու ես գնում ենք մի վանդակից մյուսի մոտ,  տանում հաց, կաթ, միրգ ու մսի կտորներ:

վահանդ-ի՞նչ
թռչուներ-ի՞նչեր
շներ-ի՞նչեր
քամի-ի՞նչ
ալիք-ի՞նչ
վնգստոց-ի՞նչ
կաղկանձ- ի՞նչ
խղրտոց-ի՞նչ
փնթփնթոց-ի՞նչ
խռխռոց-ի՞նչ
ճիչեր-ի՞նչեր
մայրս-ո՞վ
քույրս-ո՞վ
Սոֆին-ո՞վ
Ջեկին-ո՞վ
ես-ո՞վ
հաց-ի՞նչ
կաթ-ի՞նչ
միրգ-ի՞նչ
միս-ի՞նչ 

Դվին

Դվինի տարածքում մարդիկ բնակվում էին հնագույն ժամանակներից: Այն հանդիսանում է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակավայրերից մեկը: Դվին մայրաքաղաքը կառուցվել է այդ հին բնակավայրի տեղում Խոսրով Կոտակ թագավորի օրոք (330-338) 335 թվականին: Այն դարձավ Արշակունյաց Հայաստանի նոր մայրաքաղաքը: Կարճ ժամանակահատվածում Դվին մայրաքաղաքի բնակչությունը հասավ 100 հազարի: Քաղաքը ուներ երկու շերտ պաշտպանական պարիսպներ, խրամ, աշտարակներ: Քաղաքը գտնվում էր բլրի վրա, որի գագաթին գտնվում էր միջնաբերդը` հարակից շինություններով: Կարճ ժամանակահատվածում Դվինը վերածվում տարածաշրջանի խոշոր առեւտրական կենտրոնի, որտեղ խաչասերվում էին բազմաթիվ առեւտրական ճանապարհներ: Արշակունյաց Հայաստանի անկումից հետո Դվինը շարունակում է մնալ Հայաստանի խոշորագույն քաղաքներից մեկը: Քաղաքը հանդիսանում էր Սասանյան եւ Բյուզանդական կառավարիչների նստավայր: 7-րդ դարում Ռուբեն իշխանը այն դարձեց իր իշխանության նստավայր: