Month: November 2021

Մենք այսօր գնացինք Կոմիտասի թանգարան: Երբ հասանք տեղ մեզ մոտեցավ ընկեր Լիլիթը՝ մեր էքսկուրսավարը: Սկզբից պատմեց Կոմիտասի կենսագրությունը, թե որտեղ էր ապրում, սովորում և ինչպես էր հայ ժողովրդական երգեր սիրում ու կատարում: Հետո ցույց տվեց Կոմիտասի նկարածը, ցույց տվեց նրա գրիչը: Կոմիտասը մանկավարժ էր և կատակասեր ու շատ էր սիրում երեխաներին:
Մի նկար տեսանք, որտեղ Կոմիտասը նստած էր ծառի տակ ու երգ էր հորինում: Մեզ ցույց տվեցին սրինգները և երեխաների գրած նամակները Կոմիտասին: Հետո գնացինք մի դահլիճ, որտեղ կանգնած էր շատ հին դաշնամուր: Այդ դաշնամուրի վրա նվագել է Կոմիտասը: Մեզ նաև պատմեցին Մարտիրոս Սարյանի մասին, որը շատ էր սիրում Կոմիտասի արվեստը: Մենք նստեցին բարձերի վրա ու ընկեր Աստղիկը մեզ պատմեց Մարտիրոս Սարյանի նկարների մասին: Մի նկարում պատկերված էր մեր Հայաստանը, իսկ մեքենան այնտեղ էր հայտնվել Կոմիտասի թոռնիկի խնդրանքրանքով: Ընկեր Աստղիկը ցույց տվեց Կոմիտասի ինքնադիմանկարը, որտեղ գրել էր <<Էս ել ես եմ>>: Նաև մի պատմություն պատմեց, որ երբ Սարյանը 99 տարեկան էր, նա նկարեց Կոմիտասին, բայց նա արդեն լավ չէր տեսնում: Սարյանը նկարները ինքը իրեն գնահատում էր և այդ նկարը գնահատեց 3 -ով՝ մտածելով, որ այն լավ չի ստացվել: Վերջում մեզ բաժանեցին թղթեր և յուղամատիտներ ու մենք սկսեցին նկարել մեզ դուր եկած Սարյանի կամ Կոմիտասի նկարներից մեկը, նկարեցինք Կոմիտասի գեղեցիկ երաժշտության ներքո:

Օրը շատ հետաքրքիր անցավ ու ես շատ հպարտ եմ, որ ճանաչեցի Կոմիտասին:

• 

• 

• 

Մարտիրոս Սարյանը համարվում է ժամանակակից գեղանկարչության դպրոցի հիմնադիր:

Մարտիրոս Սարյանը շատ է սիրում բնությունը: Մարտիրոս Սարյանը մտածում էր, որ բնությունն իր ուսուցիչն է:

Նրա նկարներում գերիշխում են կարմիր, նարնջագույն, դեղին գույները:

Ես նայեցի նրա նկարները , անչափ գեղեցիկ գույներով է նկարել: Նրա նկարները շատ սիրուն են և վառ : Նկարների մեջ ավելի շատ բնություն կա :

• 

1. Թվերի միջև տեղադրի՛ր գործողությունների նշաններ և փակագծեր այնպես, որ ստացվեն ճիշտ հավասարություններ.

Ա) 2  x  7 –  7 –  7  = 0

Բ) 2  + (7+  7):       7 =  4

Գ)  2  +  7  –  7 +  7 =   9

Մտածենք միասին.

2.«Ես»  միևնույն թվանշաններով կազմված այնպիսի եռանիշ թիվ եմ, որ «իմ » թվանշանների գումարը կազմում է 21: 

777

3.«Ես » գտնվում եմ 20 և 30 թվերի միջև: Եթե գումարես «իմ » թվանշանները, կստանաս 10:

28

4«Ես» 15 և 25 թվերի միջև ընկած «զույգ թիվ եմ»: Այդ միջակայքում «ինձանից » փոքր միայն մեկ զույգ թիվ կա:   18

5.«Ես » այն ամենափոքր թիվն եմ, որ «բաժանվում եմ» և՛ 2-ի. և՛ 3-ի, և՛ 5-ի:

30

6. «Ես» մեծ եմ 31-ից և փոքր եմ 42-ից, և «ինձ» կարելի է բաժանել 7-ի:

35

7 Միևնույն շարքում կողք-կողքի շարված են 1-ից մինչև 50 բոլոր թվերը: Այդ շարքում 3 թվանշանը քանի՞ անգամ կհայտնվի:

15

8. Օգտվելով 4, 0 և 7 թվանշաններից՝ դրանցով կազմել

Ա) ամենափոքր եռանիշ թիվը 407

Բ) ամենամեծ եռանիշ թիվը  740

5 մ + 30 սմ  =530 սմ  

7 մ 50 սմ + 1 մ 50 սմ = 750+150=900 սմ  

8 մ 20 սմ + 90 սմ=910 սմ  

6 մ 80 սմ + 2 մ 30 սմ=910 սմ  

6 մ – 90 սմ=510 սմ  

8 մ – 3 մ 60 սմ=440 սմ  

4 մ 20 սմ – 70 սմ=350 սմ  

5 մ  10 սմ – 3 մ 50 սմ=160 սմ  

2 սմ – 6 մմ= 14մմ

3 սմ – 1 սմ 2 մմ=18մմ

9 սմ 4 մմ – 3 սմ 2 մմ=62 մմ

10 սմ 2 մմ – 6 սմ 5 մմ= 37մմ

8 սմ 4 մմ – 3 սմ 9 մմ= 45մմ

2.Հաշվի՛ր ըստ օրինակի.

	6	5	4
–	1	2	5
	5	2	9

	3	7	8
–	1	2	9
	2	4	9

	4	8	4
–	1	5	8
	3	2	6

	2	5	4
–		7	3
	1	8	1

	5	6	2
–	1	9	1
	3	7	1

	5	4	2
–	1	5	6
	3	8	6

3.Լրացրո՛ւ պակասող թիվը:

Արտադրիչ	4	3	9	6	3	8	9	4	7
Արտադրիչ	6	8	5	8	9	8	6	5	8
Արտադրյալ	24	24	45	48	27	64	54	20	56

Բաժանելի	63	72	45	48	32	90	27	56	48
Բաժանարար	9	9	5	6	8	9	9	8	8
Քանորդ	7	8	9	8	4	10	3	7	6

4.Պատմի՛ր  718 թվի մասին

1. Թիվը գրի՛ր տառերով:  յոթ հարյուր տասնութ
2. 718-ն ունի  7 հարյուրյակ  1 տասնյակ  8 միավոր
3. Հարևան թվերն են՝ 719 717
4. Հաջորդող թիվն է 719
5. Նախորդող թիվն է՝ 717
6. Մեծացրո՛ւ  5-ով: 803
7. Մեծացրո՛ւ 31-ով:749
8. Մեծացրո՛ւ 131-ով: 849
9. Փոքրացրո՛ւ 20-ով:698
10. Փոքրացրո՛ւ 31-ով:687
11. Փոքրացրո՛ւ 501-ով:217
12. Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա տասնյակը: 720
13. Կլորացրո՛ւ մինչև մոտակա հարյուրյակը: 800
14. 718-ի թվանշաններով կազմի՛ր եռանիշ թվեր: 187 178  817  781 871
15. Կազմածդ թվերը դասավորի՛ր նվազման կարգով:   871  817  781 187 178
16. Այդ թվերից կանաչով նշի՛ր կենտ թվերը:

5.Լուծի՛ր խնդիրրերը:

ա) Մայրիկը գնեց 3 կգ կաղամբ, որի 1 կգ-ն արժե 200 դրամ, և 3 կգ գազար, որի 1 կգ-ն արժե 100 դրամ: Նա վաճառողին տվեց մեկ 1000 դրամանոց թղթադրամ: Որքա՞ն դրամ պետք է վերադարձնի վաճառողը նրան:

Լուծում

1)3×200=600 դր

2)3×100=300 դր

3)1000-(600+300)=100 դր

Պատասխան՝ 100դր

բ)Արփին գնեց 2 լիտր կաթ, որի 1 լիտրն արժե 250 դրամ և 5  ձու, որի 1 հատն արժե 50 դրամ: Նա վաճառողին տվեց 1000  դրամանոց  թղթադրամ:

Որքա՞ն դրամ պետք է վերադարձնի վաճառողը նրան:

Լուծում

1)250+250=500 դր

2)5×50=250դր

3)1000-(500+250)=1000-750=250դր

Պատասխան՝ 250դր

Հայ ժողովրդական հեքիաթ

Մի անգամ մի մարդ հյուր է գնում ընկերոջ տուն։ Ուտում է, խմում, իրիկնադեմին վեր է կենում, որ գնա տուն։ Մեկ էլ նայում է տեսնում՝ երկինքը տրաքեց, ու մի անձրև սկսեց, ոնց որ ջրհեղեղ։

-Պահո՜, էս ի՞նչ փորձանք էր, ո՞նց  եմ տուն գնալու,- ասում է էս հյուրը։

Տանտերը տեսնում է, որ էլ ճար չկա, ասում է․

-Լավ, ա՛յ ընկեր, էս անձրևին ո՞նց ես գնալու տուն, գիշերը մեր տանը մնա, էլ ո՞ր օրվա ընկերն ենք։

Վերջը հյուրը համաձայնում է։

Տանտերն ու կինը գործով են ընկնում։ Մեկ էլ նայում են տեսնում՝ հյուրը չկա։

Քիչ ժամանակ անց մեկ էլ հյուրը թրջված, ջուր դարձած, ներս մտավ։

– Ա՜յ մարդ, տունդ շինվի, էս անձրևին ո՞ւր էիր գնացել։

– Գնացի՝ տնեցիներին ասեմ, որ անձրևի պատճառով գիշերը ձեր տանն եմ մնալու։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Փորձի՛ր բացատրել արտահայտությունները.

Երկինքը տրաքեց – կայծակ ամպրոպ եկավ

ճար չկա –  հնար գետ չկա

գործով են ընկնում –  զբաղված լինել

ջուր դարձած  – թրչված

• Նշի՛ր այն նախադասությունը, որով կարող ես ապացուցել հյուրի շաշ լինելը:

– Գնացի՝ տնեցիներին ասեմ, որ անձրևի պատճառով գիշերը ձեր տանն եմ մնալու։

• Առած-ասացվածքները խառնվել են: Միացրո՛ւ համապատասխան հատվածները:

Ով աշխատի, իր խելքից է: Ով աշխատի նա կուտի:

Ստի ոտը իրեն կանի: Ստի ոտը կարճ է:

Գդակը` մեծ, նա կուտի: Գդակը` մեծ,տակը  դատարկ:

Ով ինչ անի, կարճ է: Ով ինչ անի իրեն կանի:

Ինչ լինի մարդուն` տակը` դատարկ:  Ինչ լինի մարդուն` իր խելքից է:  

• Նշված բառերով բարդ բառեր կազմի՛ր: Օրինակ՝ տուն – առանձնատուն

Հյուր –  ատուն

Ջուր -ջրրաշխարհ

Ընկեր –  ասեր

• 

Աթաբեկ Խնկոյան

Մի անգամ
Առյուծ արքան
Մռնչում էր կողի ցավից.
Գազանները ամեն կողմից
Եկան հիվանդ արքային տեսնելու,
Բայց մեջներին չկար աղվեսը:

Էնտեղ մեկն էլ մի պառավ գել
Ասավ. – Արքա, ախր ի՞նչ կա,
Որ աղվեսը`հաճուճ-մաճուճ
Թիզ ու կեսը, քեզ չի հարգել,
Տես, չի եկել:

Ցավը թողած`արքան գոռաց,
Թե` հա թռեք, էն ըմբոստին
Մոտս բերեք:

Հինգ, վեց գազան ելան հասան,
Էն աղվեսին մի կերպ գտան,
Պատճառն ասին, բերին ատյան:
Արքան գոռաց.
– Ո՞ւր ես, մեռած…
– Ասեմ ձեռաց,-աղվեսն ասաց.
– Տեր վեհափառ, խնդիրս առ,
Որ լսեցի` դու հիվանդ ես,
Էլ ինչ ասեմ, ինձ հո գիտես,
Ինչպես գլխիս կրակ վառած
Եվ պատանս էլ թևիս առած
Հա էստեղ, հա էնտեղ,
Վերջը գտա ցավիդ դեղը,
Գելի մորթին արա մուշտակ,
Միսը` շորվա, խմի տաք-տաք,
Քրտնեց կողդ, կանցնի դողդ:

Որ չտվեց էսպես թելին,
Իսկույն գետին դրին գելին:
Արքան հագավ գելի կաշին,
Միսը կերավ նախաճաշին:

Քրտնեց կողը, անցավ դողը
Մեջտեղ գնաց զրպարտողը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Դո՛ւրս գրիր քեզ անծանոթ բառերն ու բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:  

պատան- Փաթաթան, վիրակապ

զրպարտել- Մեկի վրա սուտ մեղադրանքներ բարդել, մեկի մասին վարկաբեկիչ սուտ բաներ տարածել` գրել:

• Ինչպիսի՞ն էր ստեղծագործության աղվեսը:

  Վատ ընկեր և շատ խորամանկ:

• Ինչպիսի՞ն էր ստեղծագործության գայլը:

Ինքը աղվեսի նման վատ ընկեր էր, որովհետև մատնեց աղվեսին:

• Ստեղծագործությունից դուրս գրի՛ր 3-ական միավանկ և երկվանկ բառ:

միավանկ	երկվանկ
Թիզ	Արքան
Տեր	պառավ
վեց	Առյուծ

• Տրված բառերի հականիշները գրի՛ր.

Վախկոտ – անվախ

Մեղավոր -անմեղ

Հիվանդ -առողջ

Ուժեղ –թույլ

Պառավ – երիտասարդ

• Շարունակի՛ր ըստ օրինակի.

Օրինակ՝ ցավ-ցավել

Հիվանդ –հիվանդանալ

Դող – դողալ

Նախաճաշ – նախաճաշել

Քրտինք – քրտնել

Հագուստ – հագուստներ

Գտի՛ր թաքնված թիվը:

5×9 =45

7×7=49

8×9=72

1:9=9

63:7=9

36:6=6

45:5=9

50:10=5

81:9=9

36:6=6

25:5=5

72:8=9

. Դի՛ր փակագծեր այնպես, որ բոլոր գրվածքները դառնան ճիշտ հավասարություններ:

(28-12) : (3 + 1)=4                                        (32- 4) : (3+4) = 4

(36- 6) 🙁 2 +3) = 6                                        58 – (24 : 4 + 2) = 50

Ա.Գրի՛ր ամենափոքր  եռանիշ և ամենամեծ երկնիշ թվերի տարբերությունը:

100-99=1

Բ. Ամենափոքր երկնիշ և ամենամեծ միանիշ թվերի գումարը:

10+9=19

Գ.Որքանո՞վ է 44 և 25 թվերի գումարը մեծ 24-ից:

44+25=69 69-24=45

5. Գրի՛ր մի քանի երկնիշ թիվ, որոնց տասնավորը 9 է:

90 91 92

Ա.Գրի՛ր մ ի քանի եռանիշ թիվ, որոնց հարյուրավորը 6 է,  միավորը ՝4:

604  654 674 694

Բ. Գրի՛ր այն բոլոր երկնիշ թվերը, որոնց միավորը 5 է:

15 25 35 45 55 65 75 85 95

Լուծի՛ր խնդիրը.

Մայրիկը ժամը 9:20 սկսեց նախաճաշ պատրաստել և 35 րոպեից նախաճաշը պատրաստ էր: Մայրիկը սպասեց 5 րոպե, որ նախաճաշը մի քիչ հովանա, ապա կանչեց երեխաներին: Ո՞ր ժամին մայրիկը կանչեց երեխաներին:

Պատ.՝10:00